Κάλαντα

Ομάδες παιδιών ή και ώριμων ανδρών γυρνούν στα σπίτια κρατώντας ένα τρίγωνο συρμάτινο και το χτυπούν με ένα ευθύ σιδερένιο αντικείμενο, για να παράγει τον απαιτούμενο ήχο. Άλλοτε έχουν μαζί τους φυσαρμόνικες ή ακορντεόν, και στα νησιά βιολιά και κιθάρες.

Εκτός από τους συνηθισμένους ευχητήριους στίχους, ανάλογα με το «νοικοκύρη του σπιτιού» προσθέτουν κατάλληλους στίχους. Έτσι, αν απευθύνονται σε τσέλιγκα, εγκωμιάζουν τα πρόβατά του με τα λόγια:

«Μέσα σε τούτη την αυλή τη μαρμαροστρωμένη

εδώ ‘να χίλια πρόβατα και πεντακόσια γίδια

και χίλιασαν και μίλιασαν και γίν’καν τρεις χιλιάδες».

Τα κάλαντα ποικίλουν από τόπο σε τόπο. Έτσι στη Μακεδονία υπάρχει το έθιμο της Πρωτοχρονιάς άτομα μεγάλης ηλικίας να γυρνούν μεταμφιεσμένα στα σπίτια. Η αμοιβή τους είναι: αλεύρι, τραχανάς, λουκάνικα και άλλα είδη τροφίμων. Αφού συγκεντρώσουν την ποσότητα που θέλουν, συγκεντρώνονται σ’ ένα σπίτι, μαγειρεύουν και γλεντούν. Πάλι μεταμφιεσμένοι και κρατώντας κουδούνια που δημιουργούν δυνατό θόρυβο περιφέρονται την παραμονή των Φώτων. Ο θόρυβος αποβλέπει να φοβίσει και να διώξει τους καλλικάντζαρους.

Στη Μύκονο τα παιδιά κρατούν στο χέρι τους φαναράκι που το ανάβουν σε εκκλησία του Αγίου Βασιλείου.

Στη Σίφνο για το κάθε παιδί γράφονται διαφορετικοί στίχοι από λαϊκούς ποιητές.

Στην Κέρκυρα, εκτός από τα παιδιά με τη φυσαρμόνικα, περιφέρονται στα σπίτια ολόκληρα λαϊκά συγκροτήματα με βιολιά και ακορντεόν και τοπικές μπάντες.

Η ανταμοιβή για τους ύμνους και τις ευχές είναι κυρίως χρηματική και διάφορα κεράσματα.

(Από την εγκυκλοπαίδεια 2002)

Κάλαντα Χριστουγέννων της Θράκης

Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας

Χριστού τη θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλη

οι ουρανοί αγάλλονται χαίρει η φύσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται εν φάτνη των αλόγων

ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων.

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς της Μακεδονίας

Ήρθε πάλι νέο έτος εις την πρώτη του μηνός

ήρθα να σας χαιρετίσω δούλος σας ο ταπεινός.

Ο Βασίλειος ο Μέγας, ιεράρχης θαυμαστός

εις την οικογένειά σας να ‘ναι πάντα βοηθός.

Τα παιδιά εις το σχολείο να πηγαίνουνε συχνά

να μαθαίνουνε το βίο, της πατρίδας τα ιερά.

Και για τους ξενιτεμένους έχω να σας πω πολλά

σας αφήνω καληνύχτα και του χρόνου με υγειά.

ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

Χριστός γεννέθεν χαρά σον κόσμον

Χα καλήν ωράν καλήν ημέραν

Χα καλόν παιδίν οψέ εγεννέθεν.

Οψέ εγεννέθεν ουράνος άθεν

τον εγέννεσεν η Παναγία

τον ανέστεσεν Αϊ Παρθένος.

Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάρι

εκατήβεν σο σταυροδρόμι

σταυροδρόμι και μυροδρόμι.

Ερπαξάν ατόν χίλοι Εβραίοι

χιλ Εβραίοι και μυρ Εβραίοι. }2

Ας α τέρμητα και ας ην καρδίαν

αίμαν έσταξεν χολή κι εφάνθεν

αίμαν έσταξεν και μύρος έτον

μύρος έτον και μυρωδία.

Εμυρίστενατο ο κόσμος όλον

για μυρίστετο και συ αφέντα

συ αφέντα καλέμ αφέντα.

Έρθαν τη Χριστού τα παλικάρε

και θυμίζνε τον νοικοκύρην

νοικοκύρην και βασιλέαν.

Δέβα σο ταρέζ και έλα σην πόρταν

δώσ’ μας ούγας και λεφτοκάρε

κι αν ανοίγμας χαράν σην πόρταν.

Μωραΐτικα κάλαντα Χριστουγέννων

Χριστούγεννα πρωτούγεννα πρώτη γιορτή του χρόνου.

Για βγάτε, διέτε, μάθετε, πως ο Χριστός γεννάται

γεννάται κι ανατρέφεται με μέλι και με γάλα

το μέλι τρων οι άρχοντες, το γάλα οι αφεντάδες

και το μελισσοβότανο να νίβονται οι κυράδες.

Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά γαϊτανοφρύδα,

κυρά μου, όταν στολίζεσαι να πας στην εκκλησιά σου

κάνεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αγκάλη

και τον καθάριο αυγερινό τον βάζεις δαχτυλίδι.

Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε

παρά σας αγαπούσαμε κι ήρθαμε να σας δούμε.

Δώστε μας και τον κόκορα, δώστε μας και την κότα,

δώστε μας και πεντ’ έξι αυγά να πάμε σ’ άλλη πόρτα.

Κερκυραϊκά κάλαντα Χριστουγέννων

Σήμερα οι μάγοι έρχονται στη χώρα του Ηρώδη

και ο Ηρώδης ταραχθείς έγινε θηριώδης.

Κράζει τους μάγους και ρωτά: «Μάγοι, πού θε να πάτε».

Εις Βηθλεέμ το σπήλαιο την πόλη την αγία

Που εκεί γεννάει το Χριστό η Δέσποινα Μαρία

Κερκυραϊκά κάλαντα Πρωτοχρονιάς

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά πρώτη του Γεναρίου

αύριο ξημερώνεται τα’ Αγίου Βασιλείου.

Άγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία,

βαστά εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι.

Το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί μιλούσε.

Βασίλη πόθεν έρχεσαι και πόθεν κατεβαίνεις;

Από τη μάνα μ’ έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω,

να μάθω τα’ άγια γράμματα και τα’ άγιο ευαγγέλιο.

Σ’ αυτήν την πόρτα που ‘ρθαμε πέτρα να μη ραγίσει

και ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνια πολλά να ζήσει.

Να ζήσει χρόνους εκατό και να τους απεράσει

και στων παιδιών του τις χαρές κουφέτα να μοιράσει.

Κυρά χρυσή, κυρά αργυρή, κυρά μαλαματένια,

που σε χτενίζουν άγγελοι με τα χρυσά τους χτένια,

άνοιξε το κουτάκι σου το μαργαριταρένιο

και δώσε με ένα τάλιρο, ας είναι κι ασημένιο.

Και τώρα καληνύχτα σας, καλό ξημέρωμά σας

κι ο Άγιος Βασίλειος να ‘ναι βοήθειά σας.

Χριστουγεννιάτικα κάλαντα Κρήτης

Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας

Χριστού τη θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλη

οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρετ’ η φύσις όλη.

Άψε, βαγίτσα, το κερί, άψε και το διπλέρι και κάτσε

και ντουχούντιζε ίντα θα μας εφέρει

γ-ή απάκι, γ-ή λουκάνικο, γ-ή χοιρινό κομμάτι

γ-ή από μαύρη όρνιθα κανένα αυγουλάκι

κι αν το ‘κανε κι η γαλανή, ας είναι ζευγαράκι.

Φέρε πανιέρι κάστανα, πανιέρι λεπτοκάρια

και φέρε και γλυκό κρασί να πιουν τα παλικάρια.

Κι αν είναι με το θέλημα άσπρη μου περιστέρα

ανοίξατε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα.

Η σφαγή του γουρουνιού στη Θεσσαλία

Σαν ιεροτελεστία γινόταν σε κάθε οικογένεια η σφαγή του γουρουνιού, το οποίο εξέτρεφαν για το σκοπό αυτό. Το γουρούνι αναλάμβαναν να το σφάξουν οι άντρες του σπιτιού την παραμονή των Χριστουγέννων. Τα μέλη της οικογένειας αντάλλαζαν μεταξύ τους ευχές. Το χοιρινό κρέας αποτελούσε το κύριο φαγητό στο χριστουγεννιάτικο γεύμα, όπως άλλωστε και σήμερα. Επίσης, έφτιαχναν λουκάνικα από το γουρούνι, τα οποία κρεμούσαν μέχρι να στεγνώσουν, ενώ το λίπος του γουρουνιού το αποθήκευαν σε δοχεία και το χρησιμοποιούσαν στη μαγειρική.

Το Χριστόξυλο - έθιμο της Μακεδονίας

Στα χωριά της βορείου Ελλάδας, ο νοικοκύρης ψάχνει στα χωράφια τις παραμονές των γιορτών και διαλέγει το Χριστόξυλο, δηλαδή το πιο όμορφο, γερό και χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά, που θα το πάει σπίτι του, με σκοπό να καίει συνέχεια στο τζάκι από τα Χριστούγεννα μέχρι και τα Φώτα. Ο λαός πιστεύει ότι καθώς καίγεται το Χριστόξυλο, ζεσταίνεται ο Χριστός στην κρύα σπηλιά της Βηθλεέμ.

Πριν ο νοικοκύρης φέρει το Χριστόξυλο, κάθε νοικοκυρά φροντίζει να έχει καθαρίσει καλά το σπίτι και με ιδιαίτερη προσοχή το τζάκι, ώστε να μη μείνει ούτε ίχνος από την παλιά στάχτη. Καθαρίζουν ακόμη και την καπνοδόχο, για να μη βρίσκουν πατήματα να κατέβουν οι καλικάντζαροι, τα κακά δαιμόνια, όπως λένε στα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα παραμύθια.

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, όταν όλη η οικογένεια θα είναι μαζεμένη γύρω από το τζάκι, ο νοικοκύρης του σπιτιού θα ανάψει την καινούρια φωτιά και θα μπει στην πυροστιά το Χριστόξυλο, με ευχή όλων να αντέξει για όλο το δωδεκαήμερο των γιορτών.

Τούρτα από ύφασμα

Μια πανέμορφη τούρτα από ύφασμα


Τι χρειαζόμαστε:

2 στρογγυλά χάρτινα κουτιά από μπισκότα
1 κομμάτι φόδρα η σατεν
κορδέλα σατεν για τη βάση
κορδέλα για τον φιόγκο της κορυφής
1 μπουκέτο ψεύτικα λουλούδια
Μια γιρλάντα από χάνδρες
1 ζευγάρι bebe παπουτσάκια
1 πλαστικό μπιμπερό
1 λούτρινο ζωάκι
1 κόλλα
βελόνα και κλωστή στο ίδιο χρώμα με το ύφασμα.


Απλώνουμε τη φόδρα η το σατεν πάνω στον πάγκο, σε μία γωνιά του υφάσματος τοποθετούμε το μεγάλο κουτί και κόβουμε με το ψαλίδι το ύφασμα γύρο γύρο από το κουτί αφήνοντας λίγο από το ύφασμα να προεξέχει 2 εκ. ( από αυτά χρειαζόμαστε 2 ίδια κομμάτια).
Μετράμε την πλαϊνή όψη του κουτιού και κόβουμε μία λωρίδα από το ύφασμα.
Το ίδιο κάνουμε και με το μικρό κουτί.
Έπειτα περνούμε τα πλαϊνά κομμάτια ύφασμα που κόψαμε και τα κολλάμε τσιμπιτά (σταγόνα σταγόνα)στις άκρες γύρο από τα κουτιά.
Μετά τοποθετούμε και τα στρογγυλά κομμάτια στα κουτιά και γυρίζοντας τις άκρες βάζοντάς σταγόνες κόλας για να σταθεί το ύφασμα εκεί που το θέλουμε Παίρνουμε την κλωστή με τη βελόνα και το ράβουμε γύρο γύρο.
Στριφώνουμε κατά μήκος την σατέν κορδέλα και τη σουρώνουμε να πάρει δαντελωτό σχήμα και τη ράβουμε η την κολλάμε κάτω από το μεγάλο κουτί .
Ενώνουμε τα δύο κουτιά το ένα πάνω στο άλλο με κόλλα η τα ράβουμε μεταξύ τους.
Παίρνουμε τη γιρλάντα από χάνδρες και βάζουμε γύρο γύρο στις βάσεις και τη στηρίζουμε με κόλλα. στη συνέχεια στολίζουμε με τα υπόλοιπα την τούρτα.

Μελομακάρονα

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΟΜΑΚΑΡΟΝΑ:

400 γρ. Χυμός πορτοκαλιού

530 γρ. Ηλιέλαιο

1.200 γρ. Αλεύρι

30 γρ. ΄Αχνη

½ κουτ. του γλυκού Σόδα

¼ κουτ. του γλυκού Κανέλα

1/6 κουτ. του γλυκού Γαρύφαλλο

50 γρ. Βούτυρο λιωμένο

Ξύσμα από 1 πορτοκάλι

Καρύδια χοντροκομμένα

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΣΙΡΟΠΙ:

500 γρ. Nερό

700 γρ. Zάχαρη

1 Πορτοκάλι κομμένο στα δύο

2 Ξυλάκια κανέλας

100 γρ. Μέλι για το μέλωμα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:

Όποια παραλλαγή κι αν επιλέξετε η απόλαυση θεωρείται δεδομένη. Ίσως είναι και ένα από τα πιο δύσκολα παραδοσιακά γλυκά των εορτών γιατί το μέλωμα θέλει τέχνη (τραγανή επιφάνεια με ζουμερό περιεχόμενο)!

ΓΙΑ ΤΟ ΣΙΡΟΠΙ:

Σε μια κατσαρόλα βάζουμε το νερό, τη ζάχαρη, το πορτοκάλι και τα ξυλάκια κανέλας. Βάζουμε στη φωτιά, αφήνουμε να βράσει για 1 λεπτό και αποσύρουμε. Ρίχνουμε το μέλι και το αφήνουμε να κρυώσει.

ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΟΜΑΚΑΡΟΝΑ:

Σ’ ένα βαθύ σκεύος ρίχνουμε όλα τα υγρά και το βούτυρο. Προσθέτουμε την άχνη και όλα τα μυρωδικά μαζί. Ανακατεύουμε με το χέρι και προσθέτουμε το αλεύρι. Συνεχίζουμε απαλά το ανακάτεμα με το χέρι από το κέντρο προς τα έξω έτσι ώστε να μην «κορδώσει» η ζύμη (δεν χρειάζεται πολύ ανακάτεμα για να μη σφίξει). Πλάθουμε τα μελομακάρονα σε μικρά οβάλ σχήματα και περνάμε τη μια επιφάνειά τους σε τρίφτη. Τα τοποθετούμε σε μία λαδόκολλα και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180οC για 30 λεπτά περίπου έως ότου πάρουν σκούρο χρυσαφί χρώμα. Μόλις βγουν από το φούρνο ζεστά τα ρίχνουμε στο κρύο σιρόπι. Με μια κουτάλα τα γυρίζουμε για 1 λεπτό περίπου. Τα βγάζουμε και τα αφήνουμε σε σίτα να στραγγίξουν. Σε μια πιατέλα βάζουμε λίγο μέλι και χοντροκομμένο καρύδι. Τοποθετούμε σε μια σειρά τα μελομακάρονα και επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία αρκετές φορές. 4 κιλά Απαιτούμενος χρόνος: 1 ½-2 ώρες.

Τούρτα βιβλίο

Υλικά για το παντεσπάνι:

200 γρ. αλεύρι
40 γρ. κακάο
6 αυγά
200 γρ. ζάχαρη

Υλικά για το σιρόπι:

350 γρ. νερό
200 γρ. ζάχαρη

Υλικά για την κρέμα:

280 γρ. κουβερτούρα 55% κακάο
180 γρ. ιταλική μαρέγκα
100 γρ. κρέμα γάλακτος
500 γρ. κρέμα γάλακτος 35% λιπαρά χτυπημένη σε παχύρρευστη μορφή

Υλικά για την Ιταλική μαρέγκα:

6 ασπράδια αυγού
275 γρ. ζάχαρη
80 γρ. νερό

Για την κάλυψη και τη διακόσμησή:

2 δόσεις ζαχαρόπαστα χωρισμένη και χρωματισμένη

Εκτέλεση:

Για τη βάση:

Κοσκινίζουμε το κακάο μαζί με το αλεύρι. Χτυπάμε τα αυγά με τη ζάχαρη στο μίξερ έως ότου αφρατέψουν. Ρίχνουμε μέσα σ' αυτά το κοσκινισμένο κακάο και το αλεύρι και ανακατεύουμε. Αδειάζουμε σε ένα ταψάκι sanitas 25x30 και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 160º-170^oC για 30 λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσει.

Για το σιρόπι:

Βράζουμε το νερό και τη ζάχαρη για 2 λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσει.

Για την κρέμα:

Λιώνουμε την κουβερτούρα σε μπεν μαρί στους 50^οC και ανακατεύουμε με την ιταλική μαρέγκα* (να είναι χλιαρή) και τα 100 γρ. κρέμα γάλακτος Προσθέτουμε την παχύρρευστη κρέμα γάλακτος και ανακατεύουμε απαλά.

Για την Ιταλική μαρέγκα:

Σε μία κατσαρόλα βάζουμε τη ζάχαρη με το νερό και την τοποθετούμε στη φωτιά. Αφήνουμε να βράσει στους 124-125^οC. Παράλληλα χτυπάμε στο μίξερ τα ασπράδια και αδειάζουμε μέσα σ' αυτά το σιρόπι συνεχίζοντας το χτύπημα σε μέτρια ταχύτητα.

Οδηγίες για την ολοκλήρωση της τούρτας:

Κόβουμε το παντεσπάνι σε 4 οριζόντιες φέτες. Τοποθετούμε τα δυο κομμάτια το ένα δίπλα από το άλλο πάνω στο δίσκο τις βρέχουμε με το σιρόπι, καλύπτουμε με ένα μέρος της κρέμας (στο κέντρο που ενώνουν τα δυο φύλλα βάζουμε περισσότερη κρέμα και λιγότερη προς τα έξω), συνεχίζουμε με τις άλλες δυο φέτες κατά τον ίδιο τρόπο τις οποίες βρέχουμε επίσης με το σιρόπι, αλείφουμε με την υπόλοιπη κρέμα ελαφρά από πάνω και γύρο - γύρο και την βάζουμε στο ψυγείο να κρυώσει μέχρι να ετοιμάσουμε τη ζαχαρόπαστα.

Αφού ετοιμάσουμε τη ζαχαρόπαστα λευκή όπως είναι, χωρίζουμε τρία κομμάτια σε μέγεθος βερίκοκου και τα χρωματίζουμε με το κάθε χρώμα της αρεσκείας μας, το καθένα ξεχωριστά.

Παίρνουμε την λευκή ζαχαρόπαστα και την ανοίγουμε σε φύλλο με τον πλάστη( κρατάμε λίγη για το κορδόνι) και καλύπτουμε με αυτό ομοιόμορφα την τούρτα μας. Στο κέντρο πιέζουμε λίγο για να γίνει ένα ευθείο λούκι να σχηματιστεί το βιβλίο.

πέρνουμε το κομμάτι λευκής ζαχαρόπαστας που κρατήσαμε και ένα κομμάτι από το σομόν χρώμα και τα κάνουμε κορδόνια, τα ενώνουμε το ένα δίπλα από το άλλο και τα στρίβουμε μαζί να σχηματιστεί ο σελιδοδείκτης.

Ανοίγουμε σε φύλλο και τα άλλα χρώματα ζαχαρόπαστας και με μικρά κουπ πατ κόβουμε τα σχέδια.

Κολλάμε τα σχέδια πάνω στην τούρτα βρέχοντας τα με ένα πινελάκι βουτηγμένο σε λίγο νερό και διακοσμούμε την τούρτα μας.

Καλή επιτυχία!

Αράβικες πίτες

Υλικά:

• 45 γρ. μαγιά (νωπή ή 1 φακ. ξερή)
• 1 κ.σ. ζάχαρη
• 2 κούπες χλιαρό νερό
• 1/4 κουτ. γλυκ. αλάτι
• 4 κ.σ. καλαμποκέλαιο
• 2 κουπ. αλεύρι ολικής αλέσεως
• 3 1/2 κουπ. αλεύρι δυνατό
• 1/2 κουπ. κορν φλάουρ (για το άνοιγμα της ζύμης)

Εκτέλεση:

Ανακατεύουμε τη μαγιά με τη ζάχαρη και τη διαλύουμε μέσα στο χλιαρό νερό.

Προσθέτουμε το αλάτι και το λάδι και ανακατεύουμε. Αδειάζουμε το μείγμα της μαγιάς σ` ένα μεγάλο μπολ και ρίχνουμε λίγο λίγο το αλεύρι, ζυμώνοντας ώσπου να γίνει η ζύμη μαλακιά που στην αρχή θα κολλάει στα δάκτυλα.

Ζυμώνουμε σε αλευρωμένη με κορν φλάουρ επιφάνεια 10 λεπτά ώσπου να γίνει εύπλαστη και να μην κολλάει.

Τη βάζουμε σε ένα ελαφρός λαδωμένο μπολ, τη σκεπάζουμε και την αφήνουμε σε ζεστό μέρος να διπλασιαστεί σε όγκο.

Την πατάμε με τα χέρια να ξεφουσκώσει, την πλάθουμε σε μπαλά και την αφήνουμε να σταθει σκεπασμένη άλλα 30 λεπτά.

Τη χωρίζουμε σε 12 μπαλάκια και ανοίγουμε το κάθε μπαλάκι ζύμης με τον πλάστη, σε αλευρωμένη επιφάνεια με κορν φλάουρ, σε κύκλο με διάμετρο 20 εκ. Βάζουμε τις πίτες δυο δυο στα ταψιά του φούρνου στρωμένα με αντικολλητικό χαρτί, τις καλύπτουμε με πετσέτα και τις αφήνουμε να φουσκώσουν 30 λεπτά.

Τις ψήνουμε στους 230 βαθμούς 5-7 λεπτά. Μπορούμε να της ψήσουμε και στο τηγάνι που ψήνουμε τις κρέπες ή σε κάποιο αντικκολητικό, 3 λεπτά από κάθε πλευρά.

Μπορείτε να τις συνοδέψετε με κοτόπουλο, με τυρί και μπέικον η ότι άλλο τραβάει η όρεξή σας.